Yöntem ve kaynaklar
Bu sayfa, sitedeki her rakamın nereden geldiğini, yayına girmeden önce nasıl kontrol edildiğini ve kurumların düzeltmelerini nasıl yansıttığımızı anlatır.
Kaynaklar
Sitedeki rakamlar yalnızca veriyi derleyen kurumun kendi yayınından alınır. Haber sitelerinden ya da ikinci el kaynaklardan aktarma yapılmaz.
| Kurum | Verinin alındığı yer |
|---|---|
| TÜİK | TÜİK Veri Portalı'ndaki istatistiksel tablolar ve bültenler (veriportali.tuik.gov.tr) |
| TCMB | TCMB Elektronik Veri Dağıtım Sistemi (EVDS) web servisi |
| BDDK | BDDK Haftalık ve Aylık Bankacılık Sektörü Bültenleri |
| SPK | SPK İhraç Verileri ve istatistik sayfaları |
Yayın tarihleri, TÜİK'in koordinasyonundaki Ulusal Veri Yayımlama Takvimi'nden alınır.
Uluslararası karşılaştırmalar
Bir grafikte Türkiye dünya ya da başka ülkelerle karşılaştırıldığında, diğer seriler Dünya Bankası'nın World Development Indicators veri tabanından alınır; lisansı CC BY 4.0'dır. Değerler bir ondalığa yuvarlanır; başka değişiklik yapılmaz. Yalnızca gerçekleşmiş yıllar kullanılır, tahminler kullanılmaz. Bu grafiklerdeki Türkiye çizgisi TÜİK verisidir.
Güncelleme
Veriler, kurumların yayın saatlerine göre zamanlanmış otomatik betiklerle kontrol edilir. Kurum yeni veri yayımladığında ilgili sayfa, ana sayfa, site haritası ve paylaşım görseli birkaç saat içinde kendiliğinden güncellenir. Her güncelleme bir kayıt dosyasına yazılır.
Yayından önce doğrulama
Çekilen her seri yayına girmeden önce şu kontrollerden geçer:
- Seri boş ya da beklenenden çok kısa mı?
- Arada eksik dönem var mı, dönemler sıralı mı?
- Değerler göstergenin olası aralığında mı?
- Son değer bir öncekine göre akıl dışı bir sıçrama yapmış mı? (Eşikler her gösterge için, o serinin geçmişteki en büyük hareketlerinin üzerinde belirlenir.)
- Seri geriye gitmiş ya da geçmiş dönemler kaybolmuş mu?
- Kurum dosya biçimini ya da sütun adlarını değiştirmiş mi?
Kontrollerden birine takılan veri yayına girmez; sayfa önceki doğrulanmış haliyle kalır ve durum elle incelenir. Gerçek olduğu kurumun kendi yayınıyla teyit edilen olağandışı değerler, teyitten sonra yayımlanır.
Revizyonlar
Kurumlar geçmiş verileri zaman zaman düzeltir (revize eder). Bu yüzden her güncellemede yalnızca son dönem eklenmez; tüm seri baştan indirilir ve sitedeki seriyle karşılaştırılır. Kurumun düzelttiği değerler sitede de düzelir. Geçmiş verilerin büyük bir kısmı birden değişirse (örneğin baz yılı değişikliğinde) güncelleme durdurulur ve elle kontrol edilir.
Otomatik metinler
Gösterge sayfalarındaki kısa cevaplar ve “üç aydır düşüyor”, “son 24 ayın en yüksek değeri” gibi cümleler veriden otomatik üretilir. Bu cümleler yalnızca veriden doğrudan çıkan karşılaştırmaları söyler; sebep-sonuç yorumu ya da tahmin içermez.
Birimler ve yuvarlama
Değerler kurumun yayımladığı birim ve hassasiyetle tabloya ve CSV dosyasına aktarılır. Okumayı kolaylaştırmak için büyük tutarlar sayfada milyar ve trilyon olarak da gösterilir. CSV dosyaları Excel'de doğrudan açılacak biçimdedir: ayraç noktalı virgül, ondalık ayırıcı virgül, UTF-8. İngilizce sayfalardaki CSV dosyalarında ayraç virgül, ondalık ayırıcı noktadır.
Bağımsızlık ve kaynak gösterme
TRBase bağımsız bir sitedir. TÜİK, TCMB, BDDK, SPK ya da başka bir kamu kurumuyla bağlantısı yoktur; kurumların logolarını kullanmaz ve görüşlerini yansıtmaz. Her sayfada verinin kaynağı, veri setinin adı ve kurumun ilgili sayfasına bağlantı yer alır. Verileri kullanırken lütfen asıl kaynak kurumu belirtin.
Renkler
Her kurumun sitede bir tanıtıcı rengi vardır. Bu renkler kurumların kurumsal renkleri değildir; açık ve koyu temada okunaklı olacak şekilde seçilmiştir. Renk hiçbir yerde tek başına bilgi taşımaz: her renk kurumun adıyla birlikte gösterilir.
Hata bildirimi
Kurumun yayımladığı değerle sitedeki değer arasında bir fark görürseniz lütfen bize bildirin.